Reisimpressies.nl

Onder de bougainville …….

Vrijwillig in een dwangbuis gedurende zestien uren blijkt onontkoombaar. Ook het vastsnoeren van je zelf hoort tot de rituelen. De route wordt feilloos weergegeven : o.a. Armenië, Bohbal, Srilanka (Ceylon) , Bangkok …… Associaties met gebeurtenissen die triest wereldnieuws werden, komen bovendrijven.

Kuala Lumpur, de eerste stop. Kuala Lemper maak ik ervan. Lemper is een rolletje plakrijst gevuld met gekruid kippenvlees, die mijn moeder met veel toewijding bereidde.

Iwan ….. de Verschrikkelijke , zoals hij zich lachend zelf noemt, verwelkomt ons op het vliegveld van Den Passar. Een dag later geeft ‘Kuifje’ (een Belgische reisleider) op een heldere wijze uitleg over de excursies en wetenswaardighe- den in Sanur.

En aantal landgenoten beveelt ons het restaurant RIP aan. Wellicht een eetgelegenheid voor na de Balinese lijkverbranding dacht ik. Tot mijn opluchting bleek het te gaan om RIB. De nassi campur, bij ons bekend als nassi rames, smaakte als een tropische verrassing.

De korte kennismaking met twaalf strandresorts in Sanur bevestigde onze juiste keuze voor Griya Santrian. De beoordelingen in ‘Zoover’ blijken redelijk te kloppen.

Matur Suksma, ibu. De telur mata sappi wordt met een stralende glimlach gebakken. Met bacon en tomaat maak ik er een smakelijk geheel van. Hierna geraken mijn smaakpapillen in extase bij het eten van de stukjes papaja. O ja, deze vrucht voorkomt constipatie. Ook de bladeren van deze vrucht gebruikt de Balinees als medicijn. Eén tafel naast ons schuift een deftige, oude, Engelse dame drie donuts schielijk in haar handtas.

Bij het zwemmen in zee staart mij heel kort een veelkleurige slang aan. Met een sierlijke bewegingen verdwijnt het lenige dier in het wier. Het rijke faunaleven heeft nog meer verrassingen in petto : een kepiting op het strand volgt mijn voetbewegingen met zijn ogen op steeltjes. Een gewichtig echtpaar
springt in de jakoezie. Een sunamie is het gevolg. Het bad heeft uren nodig om zich weer te vullen. Het zwemwater stroomt door een met bougainville begroeide pergola. Van onder af gezien kleuren de roze-rode bloemen omrand door palmbladeren de diepblauwe lucht.

Vervoering en extase nemen van een ieder bezit bij het zien van de sawahs in Pupean en Belinbing (midden Bali). De buitenarchitecten van weleer hanteerden hun gereedschap op de zelfde wijze als Rembrandt dat deed met zijn penseel. Op de glibberige sawahpaadjes balanceert met gemak een Balinese rijstbouwer. Hij jaagt deels de bebeks op in het rijstveld. De eenden laten van schrik hun eieren vallen. Na het koken in zoutwater legt hij ze weer in zout water. Na een week eet hij deze telur asin bij de rijst op.

Door het spreken van het Bahasa Indonesia en een beetje Balinees gaan deuren voor je open en kom je achter hun soms opmerkelijke gewoontes en ideeën. Zo zijn er Balinese mannen die hun duimnagel laten doorgroeien tot wel 4 à 5 centimeter. Zij geven hiermee aan een belangrijk beroep uit te oefenen. Vooral bij ambtenaren (een gewild beroep door het pensioen en een vijfdaagse werkweek) komt dit voor. Bij andere beroepsgroepen, zoals bouwvakkers en tuinlieden, zouden die lange nagels in de weg zitten. Een balinese opa schrok toen hij hoorde dat wij vier dochters hadden. Hij had veel kasihan met ons voor het feit dat er geen zoon was, die ons op latere leeftijd zou kunnen verzorgen en onderhouden.

Een bejaarde Nederlander die al meer dan veertig jaar in Indonesia woont, vertelde ons ook opvallende aspecten. Op de openbare scholen in Indonesië krijgt het lezen uit de koran heel veel aandacht. Dit gaat ten koste van andere vaardigheden, zoals Engels. Ze kunnen de koran lezen, maar weten in vele gevallen de betekenissen niet van de tekst. In de scheepvaart vind je de Indonesiërs onder aan de trap door hun gebrekkige kennis van Engels en andere zaken. Het zijn de Filippijnen die geen koraanlessen op school krijgen en daardoor beter Engels spreken. Zij bemannen de beste baantjes op de schepen . Het driemaal offeren per dag door de Hindoe-Balinesen vormt een zware financiële last voor de doorsnee eilandbewoners. Het kost hen ook veel tijd, waardoor het werken steeds wordt onderbroken. Ze zijn er heilig van overtuigd dat hun geloof ze brengt bij hun voornaamste drie goden en ze afstand nemen
van de demonen. Het is een heidens werk om de vele zwart-grijze tempels te bouwen in die hitte. Hun levenswijze straalt ook een vredelievendheid uit die op de andere dertienduizend Indonesische eilanden niet altijd te vinden is. Het is triest dat de regering op het hoofdeiland Java 25 tot 70 % van de winsten op Bali in eigen zak steken. Dat geld zou besteed moeten worden aan de gezondheidszorg, de infrastructuur en de natuurbescherming. Ook de eigenaren van de vele hotels moeten op dit gebied investeren om ‘de mooiste smaragd in de gordel’ leefbaar te houden voor de Balinesen.

Matur suksma = hartelijk dank, ibu = mevrouw, telur mata sapi= gebakken ei, kepiting= krab, telur asin=gezouten ei, kasihan= zielig, bebek= eend